مقدمه

PRTG Network Monitor یک نرم‌افزار مانیتورینگ شبکه قدرتمند و کاربرپسند است که توسط شرکت آلمانی Paessler AG توسعه یافته. این ابزار از سال ۱۹۹۷ عرضه شده و در سال ۲۰۲۵ یکی از محبوب‌ترین راه‌حل‌های مانیتورینگ در سطح SMB و enterprise محسوب می‌شود. PRTG با استفاده از پروتکل‌های استاندارد مانند SNMP، WMI، NetFlow، sFlow، Packet Sniffing و APIها، سرورها، روترها، سوئیچ‌ها، فایروال‌ها، پرینترها، دستگاه‌های IoT و حتی اپلیکیشن‌های ابری را نظارت می‌کند. PRTG به صورت محلی (On-Premise) نصب می‌شود و نسخه رایگان آن تا ۱۰۰ سنسور رایگان ارائه می‌دهد. رابط کاربری وب آن بسیار ساده و در عین حال پیشرفته است و داشبوردهای سفارشی، نقشه‌های شبکه و alerting قوی دارد.

معماری و ویژگی‌های کلیدی PRTG

• Sensor-based licensing → هر متریک نظارت‌شده یک سنسور است (مثلاً پینگ یک سنسور، ترافیک یک پورت SNMP یک سنسور).
• Core Server + Probe → امکان توزیع probeها در سایت‌های مختلف برای مانیتورینگ remote.
• Auto-Discovery → اسکن خودکار شبکه و اضافه کردن دستگاه‌ها.
• Alerting پیشرفته → ایمیل، SMS، Push Notification، اجرای اسکریپت، webhook.
• Reporting → گزارش‌های PDF/HTML برنامه‌ریزی‌شده.
• Maps و Dashboards → نمایش گرافیکی وضعیت شبکه.
• پشتیبانی از cloud → سنسورهای HTTP برای مانیتورینگ سرویس‌های ابری.

نصب روی Windows Server یا Windows 10/11 انجام می‌شود و نسخه Hosted توسط Paessler نیز موجود است.

مزایای راه‌اندازی محلی PRTG

۱. کنترل کامل و حفظ حریم خصوصی

• تمام داده‌های مانیتورینگ داخل شبکه سازمان ذخیره می‌شود.
• عدم انتقال اطلاعات حساس به خارج (انطباق با GDPR، استانداردهای امنیتی داخلی).

۲. عملکرد بالا و تأخیر کم

• جمع‌آوری داده روی LAN → پاسخ‌دهی واقعی‌زمان.
• عدم وابستگی به اینترنت برای نظارت داخلی.

۳. هزینه قابل پیش‌بینی و مناسب

• لایسنس perpetual (یک‌بار خرید) یا subscription.
• نسخه رایگان تا ۱۰۰ سنسور برای محیط‌های کوچک.
• بدون هزینه اضافی بر اساس حجم داده.

۴. امنیت بالاتر

• امکان جداسازی شبکه مانیتورینگ.
• احراز هویت با Active Directory.
• رمزنگاری ارتباطات داخلی.

۵. سفارشی‌سازی گسترده

• سنسورهای سفارشی با اسکریپت (PowerShell، Python، SSH).
• ادغام با سیستم‌های ticketing (ServiceNow، Jira).

۶. alerting دقیق و قابل تنظیم

• آستانه‌های چندسطحی (Warning/Critical).
• Dependency برای کاهش false alarm.

۷. نقشه و visualisation عالی

• نقشه‌های شبکه تعاملی برای مدیران غیرفنی.
• داشبوردهای عمومی روی تلویزیون‌های سالن.

۸. پشتیبانی از محیط‌های توزیع‌شده

• Remote Probe برای سایت‌های دور (با VPN یا مستقیم).

نتیجه‌گیری

PRTG Network Monitor با رابط کاربری ساده، نصب آسان و امکانات جامع، یکی از بهترین گزینه‌ها برای مانیتورینگ محلی است. راه‌اندازی محلی آن کنترل، امنیت و عملکرد بهینه ارائه می‌دهد و برای سازمان‌هایی که نمی‌خواهند داده‌های شبکه را به ابر بسپارند، ایدئال است. نسخه رایگان آن برای شروع عالی است و با رشد سازمان می‌توان لایسنس را ارتقا داد. در سال ۲۰۲۵ با بهبودهای alerting و cloud sensorها، PRTG همچنان انتخاب اول بسیاری از مدیران شبکه است.